Αναζήτηση αυτού του ιστολογίου

Κυριακή, 6 Νοεμβρίου 2011

Μερσώ, ο άνθρωπος μυρμήγκι και η υποβόσκουσα λογική του

Ομολογώ ότι ο "Ξένος" του Αλμπέρ Καμύ με έχει αφήσει με ένα αίσθημα ανακατωσούρας στο στομάχι, το οποίο μάλλον προέκυψε από το γεγονός ότι μου έφερε λυγμούς που κατέπνιξα γιατί ένιωθα πως δε θα ταίριαζε να αφήσω ανεξέλεγκτους. Ειλικρινά δεν μπορώ να πω τίποτε σχετικά με το θέμα του βιβλίου, ένα google search ή ένα wikipedia θα βοηθήσει τους περίεργους, θέλω όμως να εκφράσω όσο μπορώ καλύτερα γιατί μου προκάλεσε λυγμούς που δεν ήθελα να εξωτερικεύσω.
Ο ήρωάς του (και δεν θα τον πω αντιήρωα) είναι ένα φυσικότατο πλάσμα που ζει σε μία κοινωνία με συμβατικούς θεσμούς. Είναι μία ατάραχη προσωπικότητα απέναντι σε ό,τι τεκταίνεται, απλώς επειδή η ικανοποίηση των βασικών του αναγκών (φαγητό, ποτό, έρωτας) είναι πολύ, μα πολύ σημαντική για να αισθάνεται καλά το σώμα του όσο και η ψυχή του, και ας τίθεται η τελευταία εν αμφιβόλω. Είναι ένα μυρμήγκι που δουλεύει ακατάπαυστα με απίστευτη ευσυνειδησία και με αυτόν τον τρόπο έχει μάθει προφανώς να επιβιώνει. Τον φαντάζομαι να περπατά πίσω ή μπρος από τα άλλα μυρμήγκια κουβαλώντας το παραπεταμένο σουσάμι από το ψωμί ενός γίγαντα χωρίς να τον ενδιαφέρει ιδιαίτερα αν θα τον πατήσει. Με την ίδια απάθεια κάνει και όλα τα υπόλοιπα. Συνάπτει επιφανειακές φιλίες, ευθείς έρωτες προς ικανοποίηση της τακτής ανάγκης για εκσπερμάτιση και προφανώς όχι για συντροφικότητα, βολτάρει στη φύση για να γευτεί τις χαρές και τις μυρωδιές της. Και αν δεχτούμε αυτή την εγωιστική άποψη του ανθρώπου ότι τα ζώα δεν διαθέτουν λόγο (λογική και ομιλία), αυτό το μυρμήγκι έχει μιαν υποβόσκουσα δική του λογική που είναι τόσο φυσική και απλή, ώστε δε μπορεί να δώσει εξηγήσεις στα πολύπλοκα: το θάνατο τον φυσικό, τον θάνατο τον βίαιο, το κακό που μπορεί  το ίδιο να προκαλέσει. Και επειδή δε μπορεί να δώσει εξηγήσεις τιμωρείται με τον σκληρότερο τρόπο, τον χυδαιότερο, τον πιο παράλογο και μάλιστα από μία κοινωνία που αποστρέφεται το παράλογο. Είναι τόσο εκπληκτικό αυτό που κατάφερε ο Καμύ, δημιούργησε έναν άνθρωπο που μπορεί κανείς να τον χαρακτηρίσει βδελυρό, που ο αναγνώστης τον φοβάται, που η φυσική του προβολή στην πραγματική ζωή θα κατέστρεφε πραγματικά τις ιδεατές κοινωνίες που είχαν κάποτε  στο μυαλό τους ο Πλάτωνας και ο Αριστοτέλης, έναν άνθρωπο "άδειο", έναν εκνευριστικό τύπο που στο τέλος όμως τον αγαπάς, γιατί τώρα τον έμαθες και τον έχεις συνηθίσει. Όροσημα σε όλην αυτή την ψυχανάλυτική πορεία του Μερσώ ήταν ο ήλιος (που δεν είναι η γνώση, ο Χριστός που σώζει ή το Αγαθόν του Πλάτωνα, αλλά το χέρι στη σκανδάλη) και η επίκληση της μητέρας με τον όρο "μαμά" (γιατί είναι μία λέξη που μπορεί να ειπωθεί και από το πιο απεχθές πλάσμα στη γη).
Νομίζω λοιπόν ότι τα κλάματα δεν ταιριάζουν στον Μερσώ ούτε στον αναγνώστη, διότι η φυσικότητα των πραγμάτων αλλοιώνεται και η φυσική εξέλιξη τους παρακωλύεται. Τέλειο έργο. Όπως είναι.


3 σχόλια:

  1. Aujourd'hui, maman est morte. Ou peut etre hier, je ne sais pas.
    Από αυτή την έκδοση που δείχνεις στη φωτογραφία.
    Εξαιρετικό!
    Υ.Γ. Ωραίο το background του blog

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  2. Ευχαριστώ Evaki..Πες μου ότι έχεις τη γαλλική έκδοση. Θέλω να τη δω!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  3. Βεβαίως τη γαλλική έχομε! σε τούτο το αριστοκρατικό σπίτι δε θα μπορούσε να υπάρχει κάτι λιγότερο!

    ΑπάντησηΔιαγραφή