Αναζήτηση αυτού του ιστολογίου

Τετάρτη, 22 Φεβρουαρίου 2012

Η Φιλοσοφία στο Μπουντουάρ του Μαρκήσιου ντε Σαντ

Όταν στο προσφιλές Blog ΔΙΑΒΑΖΟΝΤΑΣ η αγαπητή βιβλιόφιλη ανάρτησε το δίλημμα Ποιο βιβλίο θα αναλαμβάνατε να αποστηθίσετε ολόκληρο για να το σώσετε; είπα πως όλα τα βιβλία αξίζει να σωθούν...από τη Βίβλο μέχρι το "120 μέρες στα Σόδομα". Φυσικά αυτές οι απόψεις προκάλεσαν τρόμο και μάλλον πως αυτό είναι λογικό. Τα Σόδομα υπάρχουν στη βιβλιοθήκη μου και είναι πραγματικά από τα βιβλία που ξεφύλλισα (απλώς ξεφύλλισα) από άκρατη περιέργεια, αηδίασα και το έκλεισα. Προχτές λοιπόν επισκέφτηκα τους γονείς μου και, όπως πάντα, προχώρησα σε μία από τις αγαπημένες μου ασχολίες στο πατρικό σπίτι, να "κλέβω" τα τελευταία αποκτήματά τους από εφημερίδες: cd, ταινίες και βιβλία, συνήθεια σημειωτέον που δεν έχω υιοθετήσει η ίδια. Έτσι λοιπόν βρέθηκε στα χέρια μου "Η Φιλοσοφία στο Μπουντουάρ". Το πρώτο πράγμα που σκέφτηκα ήταν πως "αποκλείεται να είναι πιο απεχθές από τα Σόδομα". Άλλωστε, δεν μπορούσα να φανταστώ τίποτε πιο απεχθές. Και χωρίς να σταθώ στο βίο και την πολιτεία που ακολουθούν κατά πόδας τον συγγραφέα, έχω να δηλώσω απερίφραστα, πως η απέχθεια που αισθάνεται κανείς διαβάζοντας ντε Σαντ δεν έχει διαβαθμίσεις, είναι ένα και το αυτό. Η μόνη ίσως διαφορά που μπορώ να επισημάνω είναι ότι εδώ το συναίσθημα γεννήθηκε σταδιακά, σχεδόν ύπουλα, αφού στην αρχή δεν ήταν παρά ένα κλασικό πορνογράφημα. Στη συνέχεια παραβίασε κάθε ηθική γνωστή και άγνωστη, για να κατασκευάσει τελικά αυτό που στο σύνολό του ονομάζεται από πολλούς μελετητές φιλοσοφικό ανάγνωσμα κατά της αστικής τάξης. Η ιστορία περιστρέφεται γύρω από τη σεξουαλική διαπαιδαγώγηση της Ευγενίας, της ετών 16 παρθένας που προέρχεται από την εν λόγω τάξη και τη μεταμόρφωσή της στο πλέον διεστραμμένο πλάσμα, ικανό στο τέλος να πλήξει με τον πιο βάναυσο τρόπο ακόμη και την ίδια της τη μητέρα, πράξη που πολλοί θεωρούν ότι απεικονίζει με τον καλύτερο τρόπο το σύμπλεγμα της Ηλέκτρας. Αν λοιπόν ο ντε Σαντ γράφει συμβολιστικά, όπως παραδέχονται πολλοί, τότε θα το δεχτώ, αλλά πρέπει να επισημάνω πως όταν το σύμβολο αποπροσανατολίζει τόσο πολύ, όταν το σύμβολο προορίζεται να σοκάρει (όχι μόνο την αστική τάξη, αλλά κάθε άνθρωπο), όταν το σύμβολο πρωταγωνιστεί εις βάρος της ουσίας, τότε το σύμβολο αυτό είναι ιδιαιτέρως αποτυχημένο...Στο τέλος αυτό που μου έμεινε ήταν οι εικόνες και όχι η ουσία. Όμως, η ελευθερία που μου δίνεται να το κριτικάρω και να το "θάψω" προϋποθέτει καλώς ή κακώς την ύπαρξή του, που σημαίνει ότι ακόμη και τώρα - μετά από αυτό - θα επιθυμούσα να υπήρχε κάποιος που θα ήθελε να το αποστηθίσει και να το σώσει, είτε είναι κάποιος που αισθάνεται πως ο συμβολισμός του ντε Σαντ λειτουργεί είτε είναι κάποιος που αρέσκεται στις εικόνες που του αποτυπώθηκαν στο μυαλό. Αν πάλι κάποιος προσέξει τις απαντήσεις στην ανάρτηση που αποτέλεσε την αφόρμηση αυτού του κειμένου θα παρατηρήσει πως κανείς από αυθορμησία δεν επέλεξε να το αποστηθίσει...ίσως γιατί στην ιδέα ενός κόσμου χωρίς βιβλία επιλέγουμε να σώσουμε αυτό που μας κάνει ανθρώπους.

1 σχόλιο: