Αναζήτηση αυτού του ιστολογίου

Πέμπτη, 22 Μαρτίου 2012

Φτηνά βιβλία (πραγματικά φτηνά)

Την πρώτη φορά που έγινε το Παζάρι του Βιβλίου στην πλατεία Κλαυθμώνος στην πρωτεύουσα ενθουσιάστηκα! Η ιδέα ότι θα έφευγα με μία ντουζίνα βιβλία έχοντας πληρώσει λίγα χρήματα με είχε συνεπάρει. Όχι γιατί δεν εκτιμώ τη δουλειά του συγγραφέα ή επειδή δεν πιστεύω ότι πρέπει να ανταμείβεται για το έργο του, αλλά λίγο η μαζεμένη οργή ενάντια στους εκδοτικούς οίκους για τις υψηλές τιμές (τουλάχιστον πριν 5 χρόνια ή ίσως ακόμη και τώρα εν μέσω κρίσης), λίγο η ιδέα του να αγοράζεις αυτό που θέλεις πολύ φτηνά, ήταν αρκετά για προκληθεί ο εν λόγω ενθουσιασμός. Τι ήταν ακριβώς το Παζάρι δεν το γνώριζα. Η αρχική μου αφελής εντύπωση ήταν πως κάποιοι καλοί αόρατοι άνθρωποι προσέφεραν το βιβλίο πολύ φτηνά. Τελικά, με τον καιρό κατάλαβα πως πρόκειται ουσιαστικά για εκποίηση στην οποία επιδίδονται οι οίκοι για βιβλία που τους μένουν στα ράφια και που φυσικά στο σύνολό τους είναι παλιές εκδόσεις (υπάρχει μάλιστα και περιορισμός να εκποιούνται βιβλία που έχουν εκδοθεί μέχρι κάποια συγκεκριμένη πρόσφατη χρονολογία, του 2006 για το τελευταίο Παζάρι). Όλα αυτά θεμιτά στον κόσμο του εμπορίου, όμως ο ενθουσιασμός έπεσε κατακόρυφα τη δεύτερη χρονιά.
Τα βιβλία ήταν τα ίδια με αυτά του προηγούμενου έτους, ό,τι είχα να επιλέξω, το είχα επιλέξει. Επέμεινα, επισκέφτηκα το Παζάρι και τρίτη χρονιά, τα ίδια και τα ίδια...Προφανώς δεν καταδικάζω τη συγκεκριμένη κίνησης της εκποίησης. Έχει τα θετικά της, έχει το πλέον θετικό: να προσεγγίζει ακόμη και ανθρώπους που δεν έχουν μεγάλη σχέση με τα βιβλία, περαστικοί να μπαίνουν από περιέργεια στον χώρο που στήνεται κάθε χρόνο στην πλατεία και να βγαίνουν με πολλά βιβλία στα χέρια. Η ανάγκη ωστόσο για φτηνά βιβλία σήμερα είναι περισσότερο αναγκαία παρά ποτέ, διότι η χρεία για σκεπτόμενους ανθρώπους είναι επιτακτική ειδικά σε μια εποχή σαν κι αυτή που διανύουμε.
Τον τελευταίο καιρό λοιπόν παρατηρώ ότι υπάρχει μία μικρή κίνηση προς αυτόν τον στόχο. Οι εκδοτικοί οίκοι κάνουν μικρές εκπτώσεις που κατά τη γνώμη μου δεν είναι αρκετές, ζητούν μάλιστα την "απόσυρση" των παλιών μας βιβλίων, για να μας πουλήσουν φτηνότερα ένα καινούριο βιβλίο. Αν εξαιρέσουμε ότι εγώ δε θα μπορούσα να "αποσύρω" ποτέ τίποτε, υπάρχουν άνθρωποι που το κάνουν με περίσσεια ευκολία (θυμάμαι κάποτε πως η αδελφή μου και εγώ μαζέψαμε από τα σκουπίδια περίπου 100 βιβλία νομικά, ιστορικά, μυθολογίας και λογοτεχνικά), και εφόσον δεν τους ενοχλεί θα έπρεπε να μπορούσαμε να το εκμεταλλευτούμε με άλλους τρόπους. Τα "αποσυρμένα" βιβλιαράκια συνήθως καταλήγουν σε κάποια βιβλιοθήκη, δημόσια ή ιδιωτική κι ας μην αρχίσω να σχολιάζω το πόσο προσεγγίζει η οιαδήποτε βιβλιοθήκη παιδιά, νέους, ενήλικες και άλλους.
Προσφάτως λοιπόν, αποδημούντες φίλοι που ζουν στην Αγγλία, σε ένα μικρό προάστιο του Λονδίνου, το Σάρει, έζησαν το εξής καταπληκτικό: περιδιαβαίνοντας τους δρόμους της μικρής τους γειτονιάς ανακάλυψαν ένα παζάρι βιβλίων με όλη τη σημασία της λέξης. Αποσυρμένα βιβλία δε βρίσκουν τη θέση τους σε ξεχασμένες βιβλιοθήκες, αλλά πωλούνται και πάλι σε ιδιώτες σε πραγματικά χαμηλές τιμές. Όσοι γνωρίζουν τις ισοτιμίες καταλαβαίνουν πως η τιμή των 1(για τα softcover) ή 2 (για τα hardcover) λιρών είναι πενιχρή για τα βιβλία που δεσπόζουν σ' αυτή την ανάρτηση. Αν μάλιστα κάποιος επισκεφτεί το παζάρι στο κλείσιμο, αγοράζει μία τσάντα βιβλία με 2 λίρες! Εν ολίγοις, οι φίλοι από το Σάρει επέστρεψαν στο σπίτι τους με 50 περίπου βιβλία ξοδεύοντας 15 λίρες. Πραγματικά ο στόχος μου δεν είναι να υποβαθμίσω το βιβλίο στο επίπεδο της τομάτας ή του παντζαριού που πωλούνται στη λαϊκή αγορά (αν και αυτά εκτινάσσονται από τους μεσάζοντες και έχουν γίνει για πολλούς είδη πολυτελείας). Θεωρώ πως με αυτόν τον τρόπο κανένα βιβλίο δεν πάει χαμένο, περνά πραγματικά από χέρι σε χέρι και δεν χάνεται. Την ευθύνη για το παζάρι αυτό έχει αναλάβει η oxfam, εταιρία που επιδίδεται μέσω του εθελοντισμού και σε διάφορες άλλες κοινωνικές προσφορές. Και καταλήγοντας ελπίζω να δω κάτι τέτοιο και στην Ελλάδα, να έχω την ελπίδα ότι όλοι μπορούν σήμερα να έχουν πρόσβαση στο βιβλίο.

7 σχόλια:

  1. εχω πάει και εγώ άπειρες φορές, αλλά η ποιότητα των βιβλίων τραγική...
    εγώ πάλι να σου πω, διαφωνώ με όλο αυτό...
    ξεφορτώνουν με ανατρεπόμενο ό,τι έχουν για πέταμα...
    το βιβλίο επίσης δεν είναι μόνο το κείμενό του, αλλά επίσης και το χαρτί, η ποιότητά του, το εξώφυλλό του κλπ...
    όμως, σαν ΣΤΑΣΗ συμφωνώ, αν και μη νομίζεις ότι αυτό βαράει τον σιχαμερό χώρο των εκδοτών...απλά εργαλείο τους είναι...ξεσαβουριάζουν απλά τα απώλητα...
    εξαιρετικό θέμα έθιξες...

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  2. Ο στόχος μου δεν ήταν να θίξω το Παζάρι βιβλίου (συμφωνώ σε όλα μαζί σου, από τακτ μάλλον κρατώ μια στάση ουδέτερη). Ο στόχος μου ήταν να μιλήσω για το παζάρι στο Σάρει, για να ρωτήσω που πηγαίνουν τα μεταχειρισμένα βιβλία κλπ κλπ. Η χρήση της λέξης "παζάρι" ΄με έκανε να ξεκινήσω από το Παζάρι στην Κλαυθμώνος...

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  3. Έχοντας το ρόλο της αποδημούσας φίλης της γράφουσας θα ήθελα να βεβαιώσω ότι η ποιότητα των βιβλίων στο "παζάρι" του oxfam ήταν εξαιρετική. Το μόνο που θα αποκαλύπτει ότι τα βιβλία είναι μεταχειρισμένα είναι το γεγονός ότι πολλά έχουν υπογραμμίσεις, σχόλια στο πλάι, ακόμα και υπογραφές από τους ίδιους τους συγγραφείς. Προσωπικά, αυτό είναι που μου αρέσει ακόμα περισσότερο και εντείνει αυτό που γράφεις περί "ανακύκλωσης" του βιβλίου.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  4. Έτσι ακριβώς. Είναι μία ανακύκλωση σίγουρη και τα βιβλία εκπληρώνουν τον στόχο τους. Θυμίζω πόσο απέτυχε εκείνη η προσπάθεια περί ανακύκλωσης εντελώς δωρεάν κατά την οποία τα βιβλία τοποθετούνταν σε διάφορα σημεία της πόλης, το διάβαζε κάποιος περαστικός και έπρεπε (υποτίθεται) να το αφήσει στη θέση του. Ένα βιβλίο έπεσε στην υπόληψή μου έξω από τον θερινό κινηματογράφο του Θησείου πριν 5 χρόνια περίπου και έκτοτε ποτέ ξανά. Νομίζω ότι ένα τέτοιο παζάρι επισφραγίζει το πολυπόθητο σώσιμο του βιβλίου που κάποιος δε θέλει (απορώ!) να κρατήσει...

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  5. Αυτό το σχόλιο αφαιρέθηκε από τον συντάκτη.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  6. Έχω πέσει κι εγώ θύμα της απόκτησης πολλών βιβλίων από το παζάρι. Αλλά πραγματικά απογοητεύτηκα από την ποιότητα και τις κακές μεταφράσεις. Δεν ξαναπήγα..θεωρώ ότι η κίνηση της oxfam είναι αξιόλογη, αλλά εγώ δεν θα μπορούσα ποτέ να αποχωριστώ ένα παλιό μου βιβλίο.Δεν θα ξεχάσω.. τους τσακωμούς που είχα με την αδελφή μου , για το ποιος θα πάρει την Τζέυν Έυρ και ποιος τον Θησαυρό της Βαγίας..φεύγοντας από το πατρικό μας.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  7. Χρειάζεται μια Oxfam για να χαιρόμαστε με την επιλογή των άλλων να τα αποχωρίζονται ελαφρά τη καρδία. Και επιτέλους να γίνει κάτι ουσιαστικό με τα βιβλία που τον τελευταίο καιρό αποσύρονται. Που πηγαίνουν;

    ΑπάντησηΔιαγραφή