Αναζήτηση αυτού του ιστολογίου

Πέμπτη, 21 Ιουνίου 2012

Η Πτώση του Αλμπέρ Καμύ

Η προτίμησή μου στον Γάλλο συγγραφέα έχει γίνει μάλλον αισθητή μέχρι τώρα και κακό δεν έχω να πω φυσικά για την Πτώση. Περνώντας πια από το κλασικό περίπτερο - υπερπαραγωγή, αγοράζω ένα ακόμη βιβλίο μετά το Κατά Ιησούν Ευαγγέλιο του Σαραμάγκου, δώρο για τον καλό μου. Η Πτώση συμπληρώνει ουσιαστικά τη τριλογία που κατέστησε τον συγγραφέα παγκοσμίως γνωστό και βραβευμένο με Νόμπελ, μαζί με τον (αγαπημένο μου) Ξένο και την Πανούκλα. Τούτο το αφήγημα έχει κάτι και από τα δύο προηγούμενα βιβλία. Ο πρωταγωνιστής, Ζαν - Μπατίστ Κλαμάνς είναι ήρωας και αντιήρωας μαζί. Από το ξεκίνημα το βιβλίου μέχρι το τέλος του παρουσιάζεται σταδιακά από τη μία στην άλλη κατάσταση, από αυτή του ήρωα σε αυτή του αντιήρωα, χωρίς όμως η αρχική του εικόνα να αφήνει περιθώρια αμφισβήτησης. Και το εκπληκτικό είναι ότι η αμφισβήτηση για την ηθική του υπόσταση έρχεται τόσο σταδιακά όσο ακριβώς υπόκειται σε αυτή την καταλυτική αλλαγή, και μάλιστα, καθόσον αυτή συμβαίνει τόσο ο αναγνώστης πέφτει στις τρομερές παγίδες του συγγραφέα να ταυτίζεται με εκείνον, να αναγνωρίζει στοιχεία της ανηθικότητάς του σε εκείνον, να ζει δηλαδή συνάμα (με την πλήρη σημασία της λέξης) την Πτώση. Οι παγίδες αυτές είναι κλασική τακτική του Καμύ. Το ένιωσα τόσο στον Ξένο όσο και στον Μύθο του Σίσυφου (αν και είναι φιλοσοφικό ανάγνωσμα). Και το πρώτο συναίσθημα που μπορεί να γεννήσει στον αναγνώστη ο συγγραφέας είναι το άγχος. Μία παράξενη αναταραχή, που γεννάται από την ταυτοποίηση του αναγνώστη και του πλασματικού πρωταγωνιστή. Το δεύτερο συναίσθημα, τουλάχιστον για κάποιον που είναι φιλάνθρωπος, είναι η συμπόνοια. Με αυτή ο αναγνώστης καταφέρνει να αποστασιοποιηθεί, να αποβάλλει το άγχος και να επαναπροσδιορίσει και πάλι τη θέση του στον ηθικό κόσμο. Το τρίτο συναίσθημα έρχεται με το τέλος του βιβλίου, και είναι το δέος. Μόνο αυτό μπορεί να μείνει απέναντι σε έναν συγγραφέα που καταφέρνει μέσα σε λίγες σελίδες να σε θέσει προ των ευθυνών σου, να προκαλέσει τη συμπόνοια σου, ίσως και τη συγχώρεσή σου, και να σε αφήσει στο τέλος με τη ψευδαίσθηση ότι δεν είσαι σαν τον Ζαν - Μπατίστ, αν και σου έχει αποδείξει περίτρανα ότι έχεις υπάρξει λίγο ή πολύ σαν αυτόν. Πανέξυπνος, βαθιά ψυχογραφικός, κρίμα που χάθηκε τόσο νωρίς...

4 σχόλια:

  1. Αλμπέρ Καμύ (Albert Camus, 1913 - 4 Ιανουαρίου 1960)
    του Paolo Flores d'Arcais
    http://aftercrisisblog.blogspot.gr/2014/01/1913-4-1960.html

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  2. η πτωση ειναι ενα εξαιρετικο δοκιμιο ιδεαλιστικης φιλοσοφιας που διαβαζεται ξανα και ξανα χωρις ποτε να μας φαινεται το ιδιο η βαρετο...

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Να πω την αλήθεια, δεν το έχω διαβάσει ακόμη για δεύτερη φορά. Φαντάζομαι ότι θα ισχύει, το ίδιο μπορώ να πω για τον Ξένο (όχι ότι είναι δοκίμιο ιδεαλιστικής φιλοσοφίας_ο Ξένος υπερβαίνει τις νόρμες και τις θεωρίες, είναι από μόνος του λογοτεχνικό είδος), ότι δηλαδή κάθε φορά είναι σαν την πρώτη φορά...

      Διαγραφή