Αναζήτηση αυτού του ιστολογίου

Τετάρτη, 1 Αυγούστου 2012

Χαιρετίσματα από τη Σερβία του Αλεξάνταρ Ζόγκραφ

Σήμερα αποφάσισα να ξεσκονίσω εις βάθος τη βιβλιοθήκη. Όχι έτσι απλά με το φτερό...να βγάλω ένα - ένα τα βιβλία, να τα αναταξινομήσω. Δεν το έκανα, η τύχη με βοήθησε. Το μάτι μου έπεσε σε ένα από τα ράφια με τη ξενόγλωσση λογοτεχνία και σε τούτο το πορτοκαλί βιβλιαράκι που είχα λησμονήσει την ύπαρξή του! Ομολογώ πως δεν είναι ακριβώς λογοτεχνικό, αλλά - αφού το άνοιξα και διάβασα ήδη τα δύο πρώτα κεφάλαια και συνεχίζω - μπορώ να πω ότι είναι καλλιτέχνημα, που εκτός από την εικόνα, το γνωστό κόμικ, προκύπτει ευφυέστατα και από την τέχνη του λόγου. Οι εκδόσεις ΚΨΜ παρουσιάζουν μία σειρά ιστοριών του Αλεξάνταρ Ζόγκραφ που διαδραματίζονται την εποχή του εμφυλίου στη γειτονική σε μας πρώην Γιουγκοσλαβία και λίγο μετά στις νατοϊκές επιθέσεις στη Σερβία. Οι ιστορίες πλαισιώνονται από μηνύματα που έστελνε ο δημιουργός μέσω διαδικτύου σε φίλους του περιγράφοντας τη μανία του πολέμου και τους νατοϊκούς βομβαρδισμούς που σκότωναν, και κατέστρεφαν την πόλη που ζούσε, το Πάντσεβο, ένα βιομηχανικό αστικό κέντρο λίγο έξω από το Βελιγράδι. 
Η αισθητική και η γραφή του μου θύμισαν αρχικά την αγαπημένη μου Μαργιάν Σατραπί και το δικό της Περσέπολις. Και τα δύο σαφώς προκύπτουν από ένα σημαντικό κοινωνικό (με την έννοια του μαζικού περισσότερο) φαινόμενο, αυτό του πολέμου. Και τα δύο βιβλία έχουν αυτοβιογραφικό χαρακτήρα και ανάγουν το μαζικό αυτό γεγονός στο ατομικό προβάλλοντας τις συνέπειες που δέχεται τελικά ο καθένας εις βάρος της ύπαρξής του. Ο Ζόγκραφ όμως κινείται από το μαζικό στο ατομικό καθ' όλη τη διάρκεια του έργου του (πράγμα ίσως που βοηθείται από την αποσπασματικότητα με την οποία μας έχει παραδοθεί), από την άλλη όμως αυτό καθιστά αυτού του είδους την αντιμετώπιση ξεχωριστή ως προς το γεγονός ότι ο πρωταγωνιστής δεν αντιπροσωπεύει μόνο τον εαυτό του, άλλα όλους τους ανθρώπους, ακόμη και έναν Κροάτη. Μια φυσική ροπή προς τη Σερβία είναι απολύτως θεμιτή, ωστόσο οι αντιθέσεις  μεταξύ των λαών της πρώην Γιουγκοσλαβίας ευτελίζονται με την κάθε ευκαιρία είτε είναι πολιτικής είτε θρησκευτικής φύσεως. Στιγματίζονται περισσότερο οι μεγάλες δυνάμεις και ο ρόλος τους στην εξέλιξη των γεγονότων. Για τους λάτρεις του σκίτσου και του κόμικ εν γένει διαβάζω και διαπιστώνω ότι οι φιγούρες του ομοιάζουν πολύ με τις αρχαίες και βυζαντινές βαλκανικές φιγούρες της ζωγραφικής, ασπρόμαυρες, λεπτές και ψηλές, λίγο θλιβερές. Εξαιρετικό ανάγνωσμα και πολύ διαφωτιστικό για μια περίοδο που την έζησα έφηβη, έντρομη μπροστά σε ένα από τα πρώτα live βομβαρδισμών που εκατομμύρια ανθρώπων παρακολουθούσαν στην τηλεόραση και είναι τελικά ένα από τα πράγματα για τα οποία δεν υπερηφανεύομαι ούτε για μένα, ούτε για το ανθρώπινο είδος ούτε για τα μέσα μαζικής ενημέρωσης.

Υγ. Κάτι που μόνο το σκίτσο μπορεί να εκφράσει ταχύτατα μεν, μεστά δε: Η εικόνα ενός Σέρβου και ενός Κροάτη στρατηγού που φωνάζουν επιτακτικά στις παρατάξεις τους "Πήγαινε να σκοτώσεις!" Ο ένας τοποθετημένος απέναντι από τον άλλον, ίδιοι και απαράλλαχτοι και τα λόγια του δεύτερου γραμμένα ανάποδα. Το πλήρες είδωλό του.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου